भोटेकोशी–त्रिशूली क्षेत्रमा आएको विनाशकारी बाढीको करिब १० दिनपछि एउटा चमत्कारिक र आशालाग्दो खबर आएको छ। त्रिशूली–३ ‘ए’ जलविद्युत् आयोजनाको सुरुङभित्र फसेका सञ्जय साह र कविर महर्जनलाई शुक्रबार जीवितै उद्धार गरिएको छ।
भोटेकोशी बाढी र जलवायु परिवर्तनबाट नेपालले भोगेको क्षति विश्वमञ्चमा उठाउने तयारी, परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल पनि सहभागी हुने
अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेको सार्वजनिक जानकारीअनुसार NVIDIA का सीईओ जेन्सन ह्वाङले नेपालका बाढीपीडितका लागि US$10 million अर्थात् करिब रु १.५ अर्ब सहयोग गरेका छन्। NVIDIA बाट छुट्टै आधिकारिक घोषणा भने अहिलेसम्म फेला परेको छैन।
प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले संसद्मा भोटेकोशी बाढीपछि लेदो र पहिरोले थुनिएका सुरुङमा फसेकाहरूको उद्धारका लागि तत्काल प्रयोग गर्न सकिने प्रविधि वा विशेषज्ञता नेपालमा मात्र नभई संसारकै कुनै देशसँग नभएको बताएका छन्। तर विगतका अन्तर्राष्ट्रिय उद्धार अभियान र अहिले नेपालमै प्रयोग भइरहेका उपकरणले यस्तो प्रविधि पूर्ण रूपमा नभएको नभई, प्रत्येक घटनाका लागि छुट्टै योजना र विभिन्न उपकरणको संयोजन आवश्यक पर्ने देखाउँछन्।
रसुवा र नुवाकोटका बाढी प्रभावित क्षेत्रमा सैनिक शैलीको पोसाक लगाएको ‘ग्रीन आर्मी नेपाल’ नामक टोली देखिएपछि सामाजिक सञ्जालमा अनेक प्रश्न उठे। यो नेपाली सेनाको अंग नभई वातावरण संरक्षण, युवा नेतृत्व र विपद् व्यवस्थापनमा काम गर्ने दर्ता भएको स्वयंसेवी संस्था रहेको खुलेको छ।
भोटेकोशी हुँदै त्रिशूली नदीमा आएको विनाशकारी बाढीबाट प्रभावित नुवाकोटको बेत्रावतीस्थित एउटा पुरिएको घरबाट २४ जनाको शव फेला परेको छ। मृतकहरूको पहिचान खुल्न बाँकी छ भने घरभित्र तथा आसपास खोजी कार्य जारी राखिएको प्रहरीले जनाएको छ।
नेपालमा आएको विनाशकारी बाढीपहिरोबाट प्रभावित नागरिकको उद्धार, राहत तथा पुनर्निर्माणका लागि अमेरिकामा रहेका नेपाली व्यवसायी, सामाजिक अभियन्ता, कलाकार तथा विभिन्न संघसंस्थाबाट ठूलो रकम सहयोग जुटेको छ। सामाजिक सञ्जाल, सार्वजनिक फन्डरेजर तथा विभिन्न सञ्चारमाध्यममा प्रकाशित विवरणअनुसार हालसम्म कम्तीमा करिब १ लाख २० हजार अमेरिकी डलर बराबरको सहयोग संकलन तथा हस्तान्तरण भएको देखिएको छ।
त्रिशूली नदीमा आएको बाढीले धादिङको कृष्णभीरस्थित पृथ्वी राजमार्गको तल्लो भाग कटान गरेपछि करिब २० मिटर सडकको आधाभन्दा बढी भाग भासिएको छ। मुग्लिन–काठमाडौं सडकमा यातायात बन्द भएपछि सवारीसाधनलाई वैकल्पिक मार्गबाट पठाउन थालिएको छ।
त्रिशूली नदीको बहाव बढेपछि धादिङको गल्छी गाउँपालिका–४ स्थित चिरौँदी बस्तीमा बाढी प्रवेश गरी चार घरमा क्षति पुगेको छ। मानवीय क्षति नभए पनि नदीको सतह निरन्तर बढिरहेकाले स्थानीय प्रशासनले तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा रहन र उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ।
