काठमाडौं, भदौ २३ — नेपालमा ठूलो राजनीतिक परिवर्तनको आधार बनेको जेनजी आन्दोलनले आज एक वर्ष पूरा गरेको छ। भ्रष्टाचार नियन्त्रण, सुशासन, पारदर्शिता र राज्यको जवाफदेहिताको मागसहित २०८२ भदौ २३ गते सुरु भएको युवा आन्दोलनले तत्कालीन सत्ता संरचनामै ठूलो परिवर्तन ल्याएको थियो।
आन्दोलनपछि तत्कालीन सरकार ढल्यो, पूर्वप्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्कीको नेतृत्वमा अन्तरिम सरकार गठन भयो र मुलुक नयाँ निर्वाचनतर्फ गयो। त्यसपछि नयाँ पुस्ताको उल्लेख्य प्रतिनिधित्वसहित राजनीतिक नेतृत्वमा समेत पुस्तान्तरण देखिएको छ।
तर आन्दोलनको एक वर्ष पूरा हुँदा यसको मूल उद्देश्य कति पूरा भयो भन्ने प्रश्न फेरि उठेको छ। भ्रष्टाचारविरुद्ध प्रभावकारी कारबाही, युवाका लागि स्वदेशमै रोजगारी र अवसर, पारदर्शी शासन तथा राज्यको जवाफदेहिताजस्ता मुद्दा अझै पूर्ण रूपमा सम्बोधन हुन नसकेको विश्लेषण गरिएको छ।
आन्दोलनमा सहभागी पक्षबाट पनि यस्तै असन्तुष्टि व्यक्त भइरहेको छ। जेनजी आन्दोलनकी अगुवा तनुजा पाण्डेले आन्दोलनका आधारभूत मागमध्ये कुनै पनि पूर्ण रूपमा पूरा नभएको भन्दै आन्दोलनका क्रममा भएका घटनाको निष्पक्ष छानबिन र जवाफदेहिताको माग गरेकी छन्।
आज नेपालमा पहिलो ‘जेनजी सहिद दिवस’ समेत मनाइँदैछ। सरकारले भदौ २३ लाई जेनजी सहिद दिवसका रूपमा मनाउने निर्णय गरेको छ। सरकारी निर्णयअनुसार आन्दोलनसँग सम्बन्धित ४५ जनालाई सहिदको मान्यता दिइएको थियो भने दुई दिनको आन्दोलनमा कुल ७६ जनाको मृत्यु भएको विवरण छ।
एक वर्षपछि जेनजी आन्दोलनको मूल्यांकन सत्ता परिवर्तनमा मात्र सीमित छैन। मुख्य प्रश्न अब आन्दोलनले सरकार बदल्यो कि बदलेन भन्नेभन्दा पनि बदलिएको सत्ताले सुशासन, भ्रष्टाचार नियन्त्रण र युवाको भविष्यमा कति परिवर्तन ल्याउन सक्छ भन्नेमा केन्द्रित भएको छ।
