दुबईबाट इजरायलको तेल अभिभतर्फ उडेको Flydubai को Flight FZ1073 बुधवार ठूलो हवाई दुर्घटनाबाट जोगिएको छ। विमानको cockpit भित्रै co-pilot ले captain माथि आक्रमण गरेपछि जहाज तीव्र रूपमा तल झरेको र यात्रु तथा चालकदलको हस्तक्षेपपछि मात्र नियन्त्रणमा आएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।
विमानमा १७४ जना सवार थिए। Reuters का अनुसार घटनाका क्रममा जहाज ३० सेकेन्डभन्दा कम समयमा १४ हजार फिटभन्दा बढी तल झरेको थियो। AP ले tracking data उद्धृत गर्दै विमान करिब 33,000 फिटबाट 17,000 फिट आसपाससम्म तीव्र रूपमा तल आएको जनाएको छ।
cockpit भित्र के भयो?
प्रारम्भिक अनुसन्धान र इजरायली अधिकारीहरूको विवरणअनुसार Omani नागरिक रहेका co-pilot ले भारतीय captain Smit Machchhar माथि आक्रमण गरेका थिए। गम्भीर रूपमा घाइते भए पनि Machchhar ले cockpit को ढोका खोल्न सफल भएपछि यात्रु र crew सदस्य भित्र प्रवेश गरेर आक्रमणकारीलाई नियन्त्रणमा लिएका थिए।
त्यसपछि विमानमै रहेका अतिरिक्त Flydubai pilots ले नियन्त्रण सम्हाले र विमानलाई Saudi Arabia को Tabuk Airport मा सुरक्षित अवतरण गराए। Saudi अधिकारीहरूले suspect लाई हिरासतमा लिएका छन्। Captain Machchhar अस्पतालमा उपचाररत रहेको र उनको अवस्था स्थिर रहेको भारतीय दूतावासले जनाएको छ।
Flydubai ले आफ्नो प्रारम्भिक आधिकारिक वक्तव्यमा FZ1073 मा उडानकै क्रममा घटना भएको पुष्टि गर्दै विमान Tabuk मा सुरक्षित अवतरण गरेको र सबै यात्रु सुरक्षित रहेको जनाएको थियो। कम्पनीले सम्बन्धित अधिकारीहरूसँग सहकार्य भइरहेको बताएको छ।
आक्रमणको उद्देश्य के थियो?
यही प्रश्नको उत्तर अहिले अनुसन्धानको मुख्य विषय बनेको छ।
इजरायली प्रधानमन्त्री Benjamin Netanyahu ले बिहीबार co-pilot को व्यक्तिगत पृष्ठभूमिमा “Islamist radicalization” का संकेत भेटिएको दाबी गर्दै उनले विमान खसाल्ने प्रयास गरेको हुन सक्ने बताएका छन्। तर उनले पनि अनुसन्धान पूरा नभइसकेकाले अन्तिम निष्कर्षमा पुग्न बाँकी रहेको बताएका छन्।
UAE सरकारले घटनाको परिस्थिति र उद्देश्य पत्ता लगाउन अनुसन्धान सुरु गरेको छ। अनुसन्धानमा घटना कुनै आतंकवादी गतिविधिसँग जोडिएको थियो कि थिएन, पूर्वयोजना थियो कि थिएन र आक्रमणकारीले एक्लै काम गरेका थिए कि थिएनन् भन्ने विषय हेरिँदैछ। Israel का एक अधिकारीले समेत अहिले नै motive बारे निष्कर्ष निकाल्न हतार हुने बताएका छन्।
कसरी जोगियो विमान?
घटनाको सबैभन्दा महत्वपूर्ण पक्ष घाइते captain र विमानमा रहेका यात्रु तथा crew को तत्काल प्रतिक्रिया रहेको देखिन्छ।
Captain ले cockpit खोलिदिएपछि यात्रुहरूले आक्रमणकारीलाई नियन्त्रणमा लिन सहयोग गरे। त्यसपछि reserve pilots ले विमान सम्हालेर सुरक्षित अवतरण गराए। Reuters र AP दुवैले यात्रु तथा चालकदलको हस्तक्षेपलाई सम्भावित ठूलो दुर्घटना टार्न निर्णायक रहेको बताएका छन्।
विमान सुरक्षित रूपमा Saudi Arabia मा अवतरण गरेपछि यात्रुहरूलाई अर्को Flydubai विमानमार्फत तेल अभिभ पुर्याइएको थियो।
अब Flydubai र हवाई सुरक्षामाथि प्रश्न
घटनाले pilot screening, cockpit security र विमानभित्र उपलब्ध emergency उपकरणसम्म कसरी पहुँच भयो भन्ने प्रश्न उठाएको छ।
UAE मा दर्ता भएको विमान भएकाले Emirati authorities ले अनुसन्धानमा आफ्नो कानुनी अधिकार रहेको बताएका छन्। Saudi Arabia, Israel तथा अन्य सम्बन्धित पक्षहरू पनि अनुसन्धानमा संलग्न छन्।
यो घटनाको पूर्ण कारण अझै खुलेको छैन। त्यसैले अहिलेको सबैभन्दा महत्वपूर्ण प्रश्न एउटै छ—१७४ यात्रुको ज्यान जोखिममा पार्ने गरी cockpit भित्र यस्तो घटना किन भयो, र भविष्यमा यस्तो घटना दोहोरिन नदिन aviation security सिस्टम चुस्त दुरुस्त बनाउन आवश्यक छ ।
USNepalKhabar — सत्य • तथ्य • निष्पक्ष समाचार
