काठमाडौं, २७ अगस्ट २०२६ (भदौ ११, २०८३) — US Nepal Khabar
नेपाल–चीन सीमाक्षेत्रबाट सुरु भएको विनाशकारी बाढीले रसुवाको भोटेकोशी र त्यसपछि त्रिशूली नदीको तल्लो तटीय क्षेत्रमा अकल्पनीय मानवीय तथा भौतिक क्षति पुर्याएको छ। बुधबार बिहान करिब ८:४० बजे अचानक आएको बाढीले रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा, चितवन, तनहुँ र नवलपरासी पूर्वसम्म असर गरेको हो।
बिहीबार बिहानसम्म विभिन्न जिल्लामा गरी कम्तीमा १६२ जनाको शव फेला परेको पछिल्लो विवरण सार्वजनिक भएको छ। मृतकको संख्या अझै बढ्न सक्ने आशंका छ। सयौँ नेपाली तथा विदेशी पर्यटक, सुरक्षाकर्मी, आयोजनाका कर्मचारी र मजदुर अझै सम्पर्कविहीन रहेको विवरण आइरहेका छन्।
बाढी कसरी आयो?
घटनास्थल आसपास तत्काल ठूलो वर्षा नभएको अवस्थामा चीनको तिब्बततर्फ उच्च हिमाली क्षेत्रमा ठूलो हिम–चट्टान पहिरो गएको प्रारम्भिक अध्ययनले देखाएको छ। उक्त पहिरोले ल्हेन्दे खोला वा भोटेकोशीको माथिल्लो भाग केही समय थुनेर प्राकृतिक बाँध बनाएको र त्यो अचानक फुट्दा ठूलो परिमाणमा पानी, हिलो, ढुङ्गा र गेग्रान तलतिर आएको हुनसक्ने विज्ञहरूको अनुमान छ।
तर बाढीको वास्तविक कारणबारे सरकारी तथा वैज्ञानिक अनुसन्धान पूरा भइसकेको छैन। त्यसैले यसलाई अहिलेसम्म हिम–चट्टान पहिरोबाट उत्पन्न बाढीको प्रारम्भिक अनुमानका रूपमा बुझ्नुपर्छ।
कहाँ–कहाँ क्षति पुग्यो?
बाढीको पहिलो र सबैभन्दा ठूलो प्रहार रसुवागढी, टिमुरे, स्याफ्रुबेँसी र भोटेकोशी करिडोरमा परेको छ। त्यसपछि बाढी त्रिशूली नदी हुँदै नुवाकोट, धादिङ, गोरखा, चितवन, तनहुँ र नवलपरासी पूर्वतर्फ पुगेको थियो।
बाढीले बस्ती, बजार, घर, होटल, सडक, पक्की तथा झोलुङ्गे पुल, प्रहरी कार्यालय, विद्युत् प्रसारण लाइन र जलविद्युत् आयोजनामा व्यापक क्षति पुर्याएको छ। चिलिमे, रसुवागढी, त्रिशूली, देवीघाट तथा त्रिशूली–३ ‘ए’ र ‘बी’ लगायतका विद्युत् संरचना प्रभावित भएको प्रारम्भिक विवरण छ। क्षतिको पूर्ण मूल्यांकन हुन बाँकी छ।
सयौँ पर्यटक सम्पर्कविहीन
नेपाल पर्यटन बोर्डको प्रारम्भिक विवरणअनुसार गोसाइँकुण्ड र कैलाश–मानसरोवर यात्रामा रहेका ६२ नेपाली र ३४१ विदेशी गरी ४०३ पर्यटक एक चरणमा सम्पर्कविहीन सूचीमा थिए। उद्धार र सम्पर्क पुनःस्थापित हुँदै जाँदा यो संख्या परिवर्तन हुन सक्छ। रसुवाका विभिन्न कार्यालयमा कार्यरत २८ प्रहरी पनि प्रारम्भिक रूपमा सम्पर्कविहीन रहेको प्रहरीले जनाएको थियो।
उद्धार कार्य तीव्र
नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी, स्थानीय तह र स्वयंसेवक संयुक्त रूपमा खोज तथा उद्धारमा जुटेका छन्। पाँचवटा सैनिक हेलिकोप्टरसहित दुई हजारभन्दा बढी सैनिक परिचालन गरिएको छ। बिहीबार बिहान टिमुरे र हाकु क्षेत्रबाट मात्रै १२३ जनाको उद्धार गरिएको थियो।
बाढी पूर्वानुमान महाशाखाले रसुवा, नुवाकोट, धादिङ र चितवनका नदी तटीय क्षेत्रका नागरिकलाई लक्षित गरेर करिब सात लाख सतर्कता सन्देश पठाएको जनाएको छ। नदीमा सम्भावित दोस्रो बहाव तथा पहिरोको जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै नदी किनार, क्षतिग्रस्त सडक, पुल र बाढी प्रभावित क्षेत्रमा नजान प्रशासनले आग्रह गरेको छ।
